डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर

  • जन्म: १४ एप्रिल १८९१ @ महू
  • मूळ आडनाव : सपकाळ
  • मूळ गाव: आंबवडे
  • बहिष्कृत हितकारणी सभा- १९२४
  • या सभेच्या माध्यमातून त्यांनी वसतिगृहे, वाचनालय, प्रौढांसाठी रात्रशाळा सुरु केल्या.
  • या सभेने १९२५ मध्ये सोलापूर येथे पहिले वसतिगृह सुरु केले.
  • महाडचा सत्यागृह – मार्च १९२७
  • मनुस्मृतीचे दहन – २५ डिसेंबर १९२७
  • काळाराम मंदिर सत्यागृह – ३ मार्च १९३०
  • नेतृत्व – बाबासाहेब आंबेडकर, अमृतराव रणखांबे, भाऊराव गायकवाड, इ.
  • २ मार्च १९३०- नाशिकचा जिल्हाधिकारी गोर्डन यांनी मंदिर बंद ठेवण्याचा आदेश दिला
  • १५ एप्रिल १९३२ -या  रामनवमीच्या दिवशी देवराव नाईक यांच्या नेतृत्वाखाली महार स्त्रियांनी मंदिरात प्रवेश करण्याचा प्रयत्न केला.
  • १९३५ मध्ये मंदिराचे दरवाजे उघडण्यात आले.
  • आंबेडकर अस्पृश्याचे प्रतिनिधी म्हणून गोलमेज परिषदेला उपस्थित होते. ते सरकारनियुक्त प्रतिनिधी होते.
  • पुणे करार – २३ सप्टेंबर १९३२
  • तरतुदी.
  • आंबेडकर यांनी  दलितांसाठी स्वतंत्र मतदारसंघाचा त्याग करावा व संयुक्त मतदार संघाचा स्वीकार करावा.
  • दलितांसाठी १४८ जागा राखीव. केंद्रात १८ % जागा राखीव.
  • हरिजन हे हिंदू समाजाचाच एक अविभाज्य भाग असल्याचे बाबासाहेबांनी मान्य केले.
  • अस्पृश्य उद्धारासाठी गांधीजीनी प्रयत्न करण्याचे मान्य केले
  • बाबासाहेबांनी १७ सप्टेंबर १९३७ रोजी मुंबई विधानसभेत महारांच्या वंशपरंपरागत हुद्यासंबंधीच्या कायद्यात दुरुस्त्या सुचविणारे विधेयक सादर केले.
  • महार वतन रद्द करण्यासाठी १९२७ साली चळवळ सुरु केली.
  • ” मी हिंदू म्हणून जन्माला आलो तरी हिंदू म्हणून मारणार नाही ” येवला येथे घोषणा – १३ ऑक्टोबर १९३५
  • त्यांनी ‘मुंबई इलाखा महार परिषद’ जून १९३६ मध्ये घेतली @ मुंबई.
  • कर्मवीर दादासाहेब गायकवाड यांनी या परिषदेत धर्मांतराचा ठराव मांडला.
  • (हैद्राबाद संस्थानात प्रती आंबेडकर म्हणून समजले जाणारे बी.एस. व्यंकटराव हे या परिषदेचे अध्यक्ष होते. बाबासाहेबांनी त्यांना दख्खनचे आंबेडकर [हैद्राबादी आंबेडकर] हि पदवी दिली.)
  • स्वतंत्र मजूर पक्ष – १५ ऑगस्ट १९३६
  • जनता हे या पक्षाचे मुखपत्र
  • ध्येय: काबाडकष्ट करणाऱ्या वर्गाचे हित पाहणे.
  • १९३७ च्या मुंबई प्रांताच्या निवडणुकीत भायखळा-परळ या राखीव जागेवर बाबसाहेब निवडून आले.
  • वऱ्हाड प्रांताच्या १५ पैकी ५ जागा तर मुंबई प्रांताच्या १५ पैकी ११ जागा या पक्षाने जिंकल्या
  • मध्यप्रांत वऱ्हाडातील बिडी कामगारांना न्याय मिळवून देण्याचा प्रयत्न या पक्षाने केला.
  • बाबासाहेबांनी १७ सप्टेंबर १९३७ रोजी खोती पद्धती व महार वतन रद्द करण्यासंबंधीचे विधेयक मुंबई कायदेमंडळात मांडले.
  • १९४२ मध्ये हा पक्ष विसर्जित करून अखिल भारतीय शेड्युल्ड कास्ट फेडरेशन ची स्थापना केली.
  • अखिल भारतीय शेड्युल्ड कास्ट फेडरेशन – १९४२
  • १९४५ – पीपल्स एज्यूकेशन सोसायटी @ मुंबई
  • सिद्धार्थ कॉलेज @ मुंबई – २० जून १९४६
  • मिलिंद कॉलेज @ औरंगाबाद – १९ जून १९५०
  • रिपब्लिकन पक्ष – १९५६
  • हिंदू संहिता विधेयक
  • ऑक्टोबर १९४८ – त्यांनी हिंदू संहिता तपासून आणि सुधारून घटना समितीसमोर मंडळी होती.
  • बाबासाहेबांनी हे विधेयक फेब्रुवारी १९५१ मध्ये लोकसभेत मांडले
  • समर्थन : न. वि. गाडगीळ , (जवाहरलाल नेहरू- सुरवातीला समर्थन नंतर विरोध)
  • विरोध: सरदार वाल्लभाई पटेल, श्यामप्रसाद मुखर्जी, सरदार भूपेंद्रशिंहजी
  • कायदामंत्री पदाचा राजीनामा
  • जानेवारी १९५२ च्या लोकसभा निवडणुकीत ते कॉंग्रेस चे उमेदवार नारायण काजरोळकर यांच्याकडून पराभूत झाले.
  • वृत्तपत्रे
  • मूकनायक (पाक्षिक) -१९२०
  • बहिष्कृत भारत – ३ एप्रिल १९२७
  • दलित चळवळीचे मुखपत्र
  • या वृत्तपत्रातून लोकहितवादींचे शतपत्रे पुन्हा प्रकाशित करण्यात आली.
  • या वृत्तपत्रातून बाबासाहेबांनी महार व त्यांचे वतने यावर लेख लिहिले.
  • जनता(पाक्षिक) – १९३१
  • १९५६- बौद्ध धर्माचा स्वीकार.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *