महत्त्वाच्या ऐतिहासिक संघटना

संघटना स्थापना वर्ष संस्थापक
बंगाल असियाटीक सोसायटी 1784 विलीयम जोन्स
असियाटीक सोसायटी 1789 विलीयम जोन्स
बॉम्बे नेटीव स्कूल बुक सोसायटी 1822 जगन्नाथ शंकर सेठ
ब्राह्मो समाज 1828 राजाराम मोहन रॉय
ग्रँट मेडिकल कॉलेज 1838 जगन्नाथ शंकर सेठ
मनवधर्म सभा 1844 दादोबा पांडुरंग तर्खडकर
ग्यानप्रसारक सभा 1848 दादोबा पांडुरंग
परमहंस सभा 1849 दादोबा पांडुरंग/ईश्वरचंद्र विद्यासागर
ग्रँट मेडिकल सोसायटी 1852 भाऊ दाजी लाड
महार मांग इत्यादी लोकास विद्या शिकवणारी मंडळी 1853 महात्मा फुले
सायन्टिफिक सोसायटी 1862 सर सय्यद अहमद खान
मोहमेडन लिटररी सोसायटी 1863 नवाब अब्दुल लतीफ
ट्रॅन्स्लेशन सोसायटी 1864 सर सय्यद अहमद खान
पुनार्वीवाह उत्तेजक मंडळी 1865 न्या.म.गो.रानडे
लंडन इंडियन सोसायटी 1865 दादाभाई नौरोजी / उमेशचंद्र बॅनर्जी
आदी ब्राह्मो समाज 1865 देवेंद्रनाथ टागोर
भारतीय ब्राह्मो समाज 1865 केशवचंद्र सेन
प्रार्थना समाज 1867 आत्माराम पांडुरंग तर्खडकर
सार्वजनिक सभा 1870 ग.वा.जोशी
सार्वजनिक समाज 1872 आनंदमोहन बोस
सत्यशोधक समाज 1873 महात्मा फुले
थेओसोफिकॅल सोसायटी 1875 मॅडम ब्लावट्सक्यी / कर्नल अल्कोट
आर्य समाज 1875 स्वामी दयानंद सरस्वती
नवविधान समाज 1880 केशवचंद्र सेन
देशी व्यापार उत्तेजक मंडळी 1882 ग.वा.जोशी
डेक्कन एजुकेशन सोसायटी 1884 आगरकर,टिळक,चिपळूणकर
मद्रास महाजन सभा 1884 पी.आनंद चार्लू / सुब्रमण्यम अय्यर
आर्य महिला समाज 1889 पंडिता रमाबाई
शारदा सदन मुंबई 1889 पंडिता रमाबाई
डेक्कन सभा 1893 न्या.म.गो.रानडे
विधवा विवाह उत्तेजक मंडळी 1893 महर्षी धो.के.कर्वे
रामकृष्ण मिशन 1897 स्वामी विवेकानंद
मुक्ती सदन केडगाव 1898 पंडिता रमाबाई
अनाथ बालिका आश्रम 1899 महर्षि धो.के.कर्वे
मराठा एजुकेशन सोसायटी 1901 शाहू महाराज
विक्टोरीया मराठा बोर्डींग 1901 शाहू महाराज
इंडियन होमरूल सोसायटी — लंडन 1905 श्यामजी कृष्ण वर्मा
भारत सेवक समाज 1905 गोपाळ कृष्ण गोखले
तरुण आस्तिकांचा संघ 1905 वि.रा.शिंदे
किंग एड्वर्ड मोहमेडन एजु. सोसायटी 1906 शाहू महाराज
डिप्रेसड क्लासेस मिशन 1906 वि.रा.शिंदे
निष्काम कर्ममठ 1910 महर्षी धो.के.कर्वे
सेवा समिती 1910 हृदयनाथ कुंझर
दूधगाव विद्यार्थी प्रसारक मंडळ 1910 कर्मवीर भाऊराव पाटील
हिंदू महासभा 1915 मदन मोहन मलविय
डेक्कन रयत शिक्षण संस्था 1916 शाहू महाराज
अस्पृश्यता निवारन संघ 1918 वि.रा.शिंदे
मराठा राष्ट्रीय संघ 1918 वि.रा.शिंदे
रयत शिक्षण संस्था 1919 कर्मवीर भाऊराव पाटील
पवनार आश्रम (वर्धा) 1921 विनोबा भावे
भिल्ल सेवा मंडळ 1922 ठक्कर बाप्पा
अहिल्याश्रम 1923 वि.रा.शिंदे
तरुण ब्राह्मो समाज 1923 वि.रा.शिंदे
बहिष्कृत हितकारिणी सभा 1924 बाबासाहेब आंबेडकर
समाज समता संघ 1927 बाबासाहेब आंबेडकर
शेतकरी संघ 1927 पंजाबराव देशमुख
श्री शिवाजी शिक्षण संस्था 1932 पंजाबराव देशमुख
आर्य महिला समाज कौटुंबिक उपासना मंडळ 1937 वि.रा.शिंदे
आल इंडिया शेड्यूल कास्ट फेडरेशन 1942 बाबासाहेब आंबेडकर
समता संघ / मंच 1944 महर्षी धो.के.कर्वे
पीपल्स एजुकेशन सोसायटी 1945 बाबासाहेब आंबेडकर
जाती निर्मूलन संघ 1948 महर्षी धो.के.कर्वे
भारत कृषक समाज 1955 पंजाबराव देशमुख
अखिल भारतीय दलित संघ 1956 पंजाबराव देशमुख
प्राथमिक शिक्षण संघ पंजाबराव देशमुख
ब्रह्म पोस्टल मिशन वि.रा.शिंदे
तत्व बोधिनी सभा देवेंद्रनाथ टागोर
वृद्धांसाठी संगत सभा वि.रा.शिंदे
विक्टोरीया अनाथाश्रम महात्मा फुले
मराठी ग्रंथ उत्तेजक मंडळी, नाशिक न्या.म.गो.रानडे
गुरुदेव सेवा मंडळ (मोझरी) संत तुकडोजी महाराज
ग्रामोउद्धार मंडळ पंजाबराव देशमुख

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *