अमृता रामचंद्र घोळवे (सहायक राज्यकर आयुक्त)

एमपीएससी राज्यसेवा परीक्षा २०१७ मधून ‘सहायक राज्यकर आयुक्त’ वर्ग-१ पदासाठी निवड झालेल्या बारामतीच्या अमृता रामचंद्र घोळवे यांचा संघर्षमय व प्रेरणादायी प्रवास त्यांच्याच शब्दांत…

मी पुणे जिल्ह्यातील बारामतीची. माझे प्राथमिक शिक्षण बारामतीच्या कवी मोरोपंत शिक्षण संस्थेच्या शाळेत व माध्यमिक शिक्षण महाराष्ट्र एज्युकेशन सोसायटीच्या शाळेत पूर्णपणे मराठी माध्यमातून झाले. उच्च माध्यमिक व महाविद्यालयीन शिक्षण बारामतीच्याच तुळजाराम चतुरचंद कॉलेज व विद्या प्रतिष्ठान आर्ट्स सायन्स कॉमर्स कॉलेजमधून पूर्ण झाले. मी पुणे विद्यापीठातून स्टॅटिस्टिक हा विषय घेऊन ९१ टक्के गुणांसह दुसऱ्या क्रमांकाने पदवी घेतली. त्यानंतर थेट स्पर्धा परीक्षेकडे वळण्याचा निर्णय घेतला.

एमपीएससीच्या राज्यसेवा परीक्षेत पहिल्याच अॅटेम्प्टमध्ये पूर्व व मुख्य परीक्षा पास होऊन मुलाखतीपर्यंत धडक मारली; पण अंतिम निकालात काही मार्कांच्या फरकाने निवड हुकली. दुसऱ्या अॅटेम्प्टमध्ये पुन्हा मुलाखतीपर्यंत पोहोचले; पण तेव्हाही अंतिम निकालात नाव नव्हते. तिसऱ्या अॅटेम्प्टला मुख्य परीक्षेत अपयश आले. चौथ्या अॅटेम्प्टला परत मुख्य परीक्षा दिली. गुणही ‌चांगले होते; पण समांतर आरक्षण प्रश्नामुळे मुलाखतीला अपात्र ठरवले गेले. सहाव्या अॅटेम्प्टला पुन्हा अभ्यास करून मुलाखतीपर्यंत धडकले; पण पुन्हा एकदा अपयश आतापर्यंत सलग सहा वेळा मुख्य परीक्षा व चार वेळा मुलाखत दिल्यावर सातव्या अॅटेम्प्टला, तर प्रीलिममध्येच अपयशी ठरले; पण मी चिकाटी सोडली नाही व पुन्हा नव्या जोमाने अभ्यास करून आठव्या अॅटेम्प्टला २०१७ च्या परीक्षेत प्रीलिम, मुख्य परीक्षा व मुलाखतीमध्ये उत्तीर्ण होऊन अंतिम निकालात ‘सहायक राज्यकर आयुक्त’ या वर्ग-१ च्या पदासाठी माझी निवड झाली.

माझ्या एमपीएससीच्या या साऱ्या प्रवासात मी खूप स्थित्यंतरे अनुभवली. कधी प्रीलिम तर कधी मुख्य परीक्षेचा अभ्यासक्रम व पद्धत दोन्ही बदलत राहिले. जसजसे अॅटेम्प्ट वाढत जातात, तसतसा आपल्यावरचा ताणही वाढतो. तो ताण मानसिक, कौटुंबिक, सामाजिक, आर्थिक अशा सर्व प्रकारचा असतो. दर वर्षी नव्याने एक पिढी पदवीधारक होऊन स्पर्धा परीक्षेच्या क्षेत्रात उतरते, ज्यांच्यासमोर आपल्याला स्पर्धक म्हणून टिकायचे असते. त्यासाठी अभ्यासात व इतर सर्वच बाबतीत आपल्याला ‘अप टू डेट’राहावे लागते.

मुळात एमपीएससी परीक्षेचे स्वरूपच बऱ्यापैकी ‘लेन्दी’ आहे. सर्वांत आधी प्रीलिम, नंतर मुख्य परीक्षा व शेवटी मुलाखत या तीनपैकी कुठल्याही टप्प्यावर अपयश आले, तर पुढच्यावेळी पुन्हा प्रीलिम पासून सुरुवात करावी लागते. या सर्व प्रक्रियेतून जाताना अभ्यासासोबतच तुमच्या धैर्याचा, संयमाचा, चिकाटीचा कस लागतो. मी प्रत्येक अॅटेम्पला दर वेळी प्रीलिम व मुख्य परीक्षा पास होऊन मुलाखतीला पोहोचायचे; पण अंतिम निवड काही व्हायची नाही. त्या क्षणी खूप हिरमोड व्हायचा, पण हार मानून चालणार नाही हे मनोमन ठरवले होते. खरे तर माझ्या कुटुंबाने मला हार मानू दिली नाही. परीक्षेचा प्रत्यक्ष अभ्यास जरी मी केलेला असला, तरी त्यासाठी अत्यंत आवश्यक असलेला मानसिक, भावनिक, आर्थिक असा सर्वच बाबतीतला प्रचंड सपोर्ट माझी आई सुनीता, वडील रामचंद्र व लहान भाऊ ह्रषीकेश यांनी मला वेळोवेळी केलाय. त्यांच्या खंबीर पाठिंब्याशिवाय इतकी वर्षे हा संघर्ष चालू ठेवणं व यश खेचून आणणे मला शक्य झाले नसते.
मी आवर्जून सर्व पालकांना सांगू इच्छिते, की आपल्या मुलीला तिच्या शिक्षणाच्या, करिअरच्या बाबतीत त्यांनी खंबीर पाठिंबा द्यायला हवा. विशेषतः एखादी मुलगी एमपीएससीच असं नव्हे, तर इतर कुठल्याही क्षेत्रात यशस्वी होते तेव्हा त्यामागे तिचे कुटुंब पाठीशी ठामपणे उभे असते. कुटुंब पाठीमागे ठामपणे उभे असेल, तर मुलींसाठी कुठलीही गोष्ट अशक्य नाही.

सध्या स्पर्धा परीक्षा देणाऱ्या मित्र-मैत्रिणींना काही गोष्टी सांगेन… या क्षेत्रातील स्पर्धा दिवसेंदिवस वाढतेय यशस्वी होण्यासाठी अभ्यासात मेहनत घ्या. विशेषतः परीक्षेचा अभ्यासक्रम समोर ठेवून वाचन व मागील वर्षांच्या आयोगाच्या प्रश्नपत्रिकांचे सखोल विश्लेषण यावर भर द्या. भारंभार पुस्तके वाचण्यापेक्षा मोजकी पुस्तके सतत अभ्यासा. त्याचा जास्त फायदा होईल. मोठी स्वप्ने बघा व ती पूर्ण करण्यासाठी प्रामाणिक प्रयत्न करा. कष्टाचे फळ मिळतेच. दुर्दैवाने अपयश आलेच तर खचून जाऊ नका. आपल्या नेमक्या काय चुका होताहेत त्याचा आढावा घ्या.

‘प्लॅन बी’विषयी…
मी जेव्हा एमपीएससी परीक्षा द्यायला सुरुवात केली तेव्हा यात पास व्हायचेच आहे, या इराद्यानेच झोकून देऊन अभ्यास चालू केला होता. पहिल्या अॅटेम्प्टलाच मुलाखतीपर्यंत पोहोचले होते. दुसऱ्या अॅटेम्प्टलापण मुलाखत दिली होती. आपण लवकरच पास होऊ, अशी आशा होती. त्यामुळे सुरुवातीला दोन-तीन वर्षे माझा स्वतःचा प्लॅन बी असा काही नव्हताच. मी दर वेळी मुलाखतीपर्यंत जायचे; पण अंतिम निवड होत नव्हती. म्हणून तिसऱ्या अॅटेम्प्टनंतर आर्थिक प्राप्तीच्या दृष्टीने काहीतरी काम करायला हवे असे ठरवले. माझे मराठी शुद्धलेखनाबाबतीतील ज्ञान उपजतच चांगले आहे, याची जाणीव झाल्यानंतर मी मराठी प्रूफ रीडिंगचे काम सुरू केले. ते माझ्या अभ्यासाच्या व आर्थिक प्राप्तीच्या दृष्टीने दुहेरी फायद्याचे ठरले.
प्रत्येकाच्या आयुष्यातील परिस्थिती वेगवेगळी असते. ती लक्षात घेऊनच स्पर्धा परीक्षेचा अभ्यास व ‘प्लॅन बी’ असायला हवा असे मला वाटते. आपले आयुष्य खूप मोठे आहे. आणि त्यातली ही परीक्षा म्हणजे जीवन-मरणाचा प्रश्न अशी धारणा बनवू नका. या क्षेत्रात स्वतःला आजमावून बघा. आयुष्य खूप सुंदर आहे.
सर्वांना खूप शुभेच्छा!!

 

Image may contain: 1 person, smiling

सभार : महाराष्ट्र टाइम्स

 

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *