आझाद हिंद सेना

सुप्रसिध्द भारतीय पुढारी नेताजी सुभाषचंद्र बोस ह्यांच्या नेतृत्वाखाली भारतीय स्वातंत्र्यासाठी सिंगापूर येथे जुलै १९४३ मध्ये उभारण्यात आलेली लष्करी संघटना. दुसरे महायुद्ध चालू असता नेताजी सुभाषचंद्रांना ब्रिटीश सरकारने कलकत्ता येथे नजरकैदेत ठेवले होते. तेथून ते १७ […]

राज्य सेवा पूर्व परीक्षा:- इतिहास या घटकाची तयारी काशी करावी?

अभ्यासक्रम:- आयोगाने राज्यसेवा पूर्व परीक्षेसाठी इतिहासाच्या अभ्यासक्रमात ‘भारताचा इतिहास (विशेषत: महाराष्ट्राचा) आणि भारतीय राष्ट्रीय चळवळ’ इतक्याच मुद्दय़ांचा स्पष्ट उल्लेख केला आहे, परंतु याच अभ्यासक्रमाची जर आपण फोड केली तर यामध्ये प्राचीन भारत- यामध्ये अश्मयुग, ताम्र […]

1857 च्या पूर्वीचे उठाव

# चोरोंचा उठाव  (१८००-१८०२) -बिहार  – नेतृत्व: भूषण शिंह # फकिरांचा उठाव  -बंगाल-  नेतृत्व: माज्नुम सहा -फकीर: बंगालमधील धार्मिक मुसलमानांचा समूह # संन्यासाचा उठाव – बंगाल (१७७०-१८२०) -प्रमुख कारण : यात्रेकरूना तीर्थस्थानाला जाण्यास प्रतिबंध -या उठावाचा […]

भारतीय वृत्तपत्रांचा इतिहास

भारतातील वृत्तपत्र व्यवसायाची सुरुवात इंग्रजी वृत्तपत्रांच्या प्रकाशनाने झाली. ईस्ट इंडिया कंपनीच्या गैरव्यवहारांना वाचा फोडण्याचे काम ही वृत्तपत्रे करीत. भारतातील पहिले इंग्रजी वृत्तपत्र कलकत्ता जनरल अॅडव्हर्टायझर किंवा बेंगॉल गॅझेट हे कलकत्ता येथे २९ जानेवारी १७८० रोजी जेम्स ऑगस्टस हिकी या ब्रिटिश व्यक्तिने […]

महत्त्वाच्या ऐतिहासिक संघटना

संघटना स्थापना वर्ष संस्थापक बंगाल असियाटीक सोसायटी 1784 विलीयम जोन्स असियाटीक सोसायटी 1789 विलीयम जोन्स बॉम्बे नेटीव स्कूल बुक सोसायटी 1822 जगन्नाथ शंकर सेठ ब्राह्मो समाज 1828 राजाराम मोहन रॉय ग्रँट मेडिकल कॉलेज 1838 जगन्नाथ शंकर […]